چکیده
زمینه. فعالیت فیزیکی در دوران بارداری نقش مهمی در ارتقای سلامت مادر و جنین دارد اما شواهد نشان میدهد سطح فعالیت زنان باردار غالباً کمتر از مقادیر توصیه شده توسط شواهد و راهنماهای بینالمللی میباشد. این مطالعه با هدف بررسی میزان فعالیت فیزیکی و عوامل مرتبط با آن در بین زنان باردار در شهرستان خوی در سال 1403 انجام گرفت.
روش کار. این مطالعه یک پژوهش مقطعی میباشد که در سال 1403 در بین زنان باردار شهرستان خوی انجام شد. برای تعیین حجم نمونه با توجه به مشخص بودن جامعه آماری زنان باردار بالای 3 ماه از فرمول کوکران استفاده و حجم نمونه 226 نفر محاسبه گردید. نمونهگیری براساس روش نمونهگیری چند مرحلهای و مبتنی بر اندازه جمعیت (Proportion to the Size) انجام شد. نسخه فارسی پرسشنامه استاندارد فعالیت فیزیکی در دوران بارداری برای جمعآوری داده مورد استفاده قرار گرفت. زمان صرفشده برای هر نوع فعالیت بدنی بر اساس آزمون معادل متابولیک (MET: Metabolic Equivalent of Task ) اندازهگیری شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS ورژن 24 و روشهای آماری کاربرد تحلیل رگرسیون تک و چند متغیره صورت گرفت.
یافتهها. تعداد 196 زن باردار (ضریب پاسخگویی 86 درصد) در مطالعه شرکت کردند. فعالیت فیزیکی بر حسب نوع فعالیت نشان داد که فعالیت فیزیکی کل (مجموع فعالیتها) میانگینی برابر با 68/43 ساعت MET با انحراف معیار 54/17 داشت. در بین زیر مقیاسها، فعالیت در منزل بیشترین سهم از فعالیت فیزیکی را به خود اختصاص داد، بهطوریکه میانگین آن 85/31 ساعت MET با انحراف معیار 09/14بود. اغلب زنان (5/71 درصد) در فعالیتهای با شدت سبک و خانگی مشارکت داشتند. براساس رگرسیون چند متغیره، بین سن بارداری، وضعیت اقتصادی اجتماعی و تعداد فرزندان قبلی با فعالیت فیزیکی زنان باردار رابطه آماری معناداری مشاهده نشد (P>0.05).
نتیجهگیری. یافتههای این پژوهش نشان داد که الگوی غالب فعالیت بدنی در میان زنان باردار شهرستان خوی به فعالیتهای خانگی محدود بوده و این فعالیتها عمدتاً در سطح شدت سبک انجام میگیرند. این نتایج ضرورت طراحی مداخلات و سیاستهای بومیسازی شده با توجه به فرهنگ و امکانات منطقهای را برای ارتقای فعالیت فیزیکی زنان باردار و جلوگیری از بروز عوارض ناشی از کاهش تحرک، بیش از پیش آشکار میسازد.