چکیده
زمینه. ناباروری یکی از مسائل مهم سلامت باروری است و موانع موجود در دسترسی و بهره‌مندی از خدمات درمانی می‌تواند پیامدهای فردی و اجتماعی قابل‌توجهی به همراه داشته باشد. این مطالعه با هدف شناسایی موانع دسترسی و بهره‌مندی زنان نابارور از خدمات درمان ناباروری و ارائه گزینه‌های سیاستی برای رفع این موانع انجام شد.
روش کار. این خلاصه سیاستی بر پایه یک مطالعه چند فازی با رویکرد ترکیبی (کمی- کیفی) تدوین شد که شامل یک مطالعه مرور روایتی شواهد در دسترس، یک مطالعه مقطعی- توصیفی برای بررسی وضعیت زنان نابارور مراجعه‌کننده به مراکز درمان ناباروری دولتی و خصوصی شهر تهران (450 نفر) و نهایتا یک مطالعه بحث گروهی برای اخذ نظر خبرگان حوزه ناباروری بود.
یافته‌ها. مهم‌ترین موانع شناسایی‌شده شامل مشکلات مالی و پوشش ناکافی بیمه‌ای، محدودیت‌های دسترسی جغرافیایی، چالش‌های مرتبط با ارائه خدمات، آگاهی ناکافی زوجین، برخی کاستی‌های کیفیت خدمات و عوامل فردی و شناختی مؤثر بر تداوم درمان بود. بر این اساس، چهار گزینه سیاستی شامل افزایش پوشش بیمه‌ای، توسعه مراکز درمان ناباروری، ارتقای کیفیت خدمات و تقویت برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی استخراج و توسط خبرگان پیشنهاد شد.
نتیجه‌گیری. بر اساس یافته‌های این مطالعه، هزینه‌های درمان و حمایت ناکافی مالی از مهم‌ترین موانع دسترسی و بهره‌مندی زنان نابارور از خدمات درمان ناباروری در شهر تهران محسوب می‌شوند. اجرای مداخلات سیاستی با تأکید بر تقویت پوشش بیمه‌ای، بهبود دسترسی جغرافیایی، ارتقای کیفیت خدمات و افزایش آگاهی می‌تواند در کاهش موانع موجود و بهبود بهره‌مندی از خدمات ناباروری مؤثر باشد.
پیام مقاله
· ناباروری یکی از مسائل مهم سلامت باروری است و موانع دسترسی و بهره‌مندی از خدمات درمانی می‌تواند پیامدهای فردی و اجتماعی قابل‌توجهی داشته باشد.
· شواهد کافی دربارهٔ موانع دسترسی و بهره‌مندی زنان نابارور از خدمات درمان ناباروری و گزینه‌های سیاستی مؤثر برای رفع آن‌ها وجود نداشت.
· این مطالعه با رویکرد ترکیبی، موانع اصلی (مالی، بیمه‌ای، جغرافیایی، کیفیت خدمات، آگاهی و عوامل فردی) را شناسایی و چهار گزینه سیاستی برای رفع آن‌ها ارائه کرد.
· مقاله با شناسایی مستند موانع و ارائه توصیه‌های سیاستی مشخص، شکاف علمی را در سطح شناخت مسئله و ارائه راهکار پر کرد، هرچند اثربخشی اجرای این سیاست‌ها را ارزیابی نکرد.