چکیده
زمینه. تومور ویلمز یا نفروبلاستوما یکی از شایعترین سرطانهای بدخیم کلیه در دوران کودکی است و حدود 6 درصد از کل سرطانهای کودکان را تشکیل میدهد. با توجه به افزایش حجم مطالعات در این حوزه، تحلیل علمسنجی بهمنظور ارزیابی ساختار علمی، روندهای پژوهشی و تعیین شکافهای موجود در ادبیات علمی اهمیت یافته است.
روش کار. این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی و با رویکرد علمسنجی انجام شده است. دادهها از پایگاه اطلاعاتی Scopus با استفاده از کلیدواژههای مرتبط با تومور ویلمز تا نوامبر 2024 استخراج شدند. ابزارهای مورد استفاده برای تحلیل دادهها شامل نرمافزار R (بسته Bibliometrix) و VOSviewer بودند. شاخصهای مورد بررسی شامل روند زمانی انتشار مقالات، شبکههای همکاری نویسندگان و کشورها، شاخصهای استناد، مجلات و مؤسسات برتر، و تحلیل همرخدادی کلمات کلیدی بود.
یافتهها. در مجموع ۱۴۰۴۹ سند علمی از سال ۱۹۳۴ تا ۲۰۲۵ شناسایی شد. ایالات متحده، چین و ژاپن بیشترین میزان تولید علمی را داشتند. مجلات Pediatric Blood and Cancer و Journal of Pediatric Surgery از جمله مجلات پراستناد در این حوزه بودند. تحلیل واژگان پرتکرار نشان داد که موضوعات مرتبط با ژن WT1، نشانگرهای زیستی، درمانهای هدفمند و سندرمهای ژنتیکی (مانندDenys-Drash ) روند افزایشی داشتهاند. شبکههای همکاری علمی نشاندهنده نقش محوری کشورهای توسعهیافته در تولید دانش بودند.
نتیجهگیری. مطالعه حاضر روند رو به رشد تحقیقات در زمینه تومور ویلمز را تأیید میکند. با وجود این، توزیع جغرافیایی نامتوازن تولید علم و وجود شکافهای پژوهشی در زمینههای ژنتیک فردمحور، درمانهای نوین و مطالعات چند-اُمیکی (multi-omics) مشهود است. نتایج میتواند به سیاستگذاران سلامت، مؤسسات پژوهشی و پژوهشگران در برنامهریزیهای علمی و هدایت مطالعات آینده در حوزه سرطانهای کودکان، بهویژه تومور ویلمز، کمک نماید.