چکیده
زمینه. ضایعات مواد غذایی از چالشهای اساسی امنیت غذایی، سلامت عمومی و پایداری محیطزیست بهشمار میرود. در ایران، حجم قابلتوجهی از مواد غذایی در مراحل مختلف زنجیره تأمین از تولید تا مصرف هدر رفته و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی فراوانی بهدنبال دارد. بدین منظور، این مطالعه با هدف ارائه یک خلاصه سیاستی به بررسی عوامل مؤثر، پیامدها و راهکارهای کاهش ضایعات مواد غذایی میپردازد و به سیاستگذاران و برنامهریزان کمک میکند تا استراتژیهای عملی و مؤثر در این حوزه طراحی و اجرا کنند.
روش کار. برای شناسایی عوامل اصلی و تدوین راهکارهای سیاستی، مرور ساختاریافتهای بر مطالعات علمی، اسناد سیاستی و گزارشهای ملی و بینالمللی مرتبط با ضایعات غذایی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ با استفاده از رویکرد READ انجام شد.
یافتهها. نتایج نشان داد ضعف زیرساختهای زنجیره تأمین، نبود قوانین منسجم، آگاهی پایین مصرفکنندگان و فقدان سیاستهای تشویقی و بازدارنده از عوامل اصلی ضایعات غذایی هستند. اجرای سیاستهای اقتصاد چرخشی، توسعه زیرساختهای حملونقل و ذخیرهسازی، آموزش عمومی، مشارکت بخش خصوصی و استفاده از فناوریهای نوین از راهکارهای مؤثر شناسایی شد.
نتیجهگیری. کاهش ضایعات غذایی مستلزم رویکردی جامع، چندبخشی و هماهنگ است که بر آموزش، نوآوری، سیاستهای اقتصاد چرخشی و تقویت زیرساختها تمرکز دارد.