چکیده
زمینه. سلامت کامل جسمی، روانی و اجتماعی تا حد زیادی ریشه در روش فرزند پروری دارد، اما تنها عامل موثر نیست. این مطالعه با هدف بررسی سبک فرزندپروری مطلوب، معرفی سبکهای فرزندپروری جدید و متفاوت و همچنین تاثیر تغییر نسلها بر اتخاذ سبک فرزندپروری غالب با نگاهی ویژه به عوامل فرهنگی در دو دهه اخیر در راستای انتقادات وارد بر نظریات فرزندپروری کلاسیک انجام گرفت.
روش کار. پژوهش حاضر از نوع مرور روایتی است. مقالات انگلیسی مرتبط از منابع و پایگاههای معتبر علمی از جمله PubMed، Science Direct، و موتور جستجویGoogle Scholar در بازه زمانی 2005 تا 2025 مورد جستجو و استخراج قرار گرفتند. کلیدواژههای جستجو شامل Baumrind، Rearing، Child، Parenting، Parenting Styles، Health و Culture بود. در مجموع 5791 مقاله استخراج و پس از غربالگری در چند مرحله، 24 مقاله مورد بررسی نهایی قرار گرفتند.
یافتهها. به نظر میرسد انتخاب سبک فرزندپروری بهینه، متاثر از عوامل بسیار پیچیده مانند زمینه اجتماعی و فرهنگی، ایدئولوژی، قومیت و عوامل جغرافیایی است و نمیتوان یک سبک مطلوب را برای موقعیتها و بافتهای فرهنگی مختلف تعمیم داد. علاوه بر آن، استخراج سبکهای فرزندپروری جدید با مولفههای متمایز از سبکهای کلاسیک در فرهنگهای مختلف امکانپذیر است. در نهایت نتایج پژوهشهای بین نسلی نشان داد که والدین نسل جدید بیش از والدین خود تمایل به تغییر سبک فرزندپروری همسو با نیازهای فرزند دارند.
نتیجهگیری. نتایج این مرور نشان میدهد رویکردهای یکسان و جهانشمول مانند سبکهای فرزندپروری بامریند در حوزه فرزندپروری کارایی محدودی دارند و لازم است الگوهای فرزندپروری در بستر فرهنگی و تحولات نسلی بازتعریف شوند. بر این اساس، استفاده از مدلهای انعطافپذیر و فرهنگمحور میتواند راهنمای مؤثرتری برای مداخلات آموزشی، بالینی و سیاستگذاری در حوزه خانواده باشد و به ارتقای سازگاری والد- کودک در نسلهای جدید کمک کند.